(TT&VH Cuối tuần) - Họa sĩ Lương Xuân Đoàn thích sơn dầu nhưng lại được chỉ định học chuyên khoa Lụa - khoa Hội họa, đại học Mỹ thuật Hà Nội (nay là Đại học Mỹ thuật Việt Nam), dưới sự giảng dạy của nhà giáo - họa sĩ Nguyễn Thụ.
* Bức tranh Chiều trên đảo Hòn Tre của ông (trưng bày tại phòng chuyên đề Tranh lụa của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam) có một bảng màu lạ và khác hẳn so với hầu hết các bức tranh lụa trưng bày trong bảo tàng. Hẳn ông còn nhớ những dư luận, ý kiến từ trong giới chuyên môn về sự khác và lạ này khi bức tranh ra đời?
- Bức tranh đúng là có sự thay đổi lớn về đĩa màu cho lụa. Từ trước nó, bảng màu chủ đạo của tranh lụa vẫn là sắc nâu sồng, vàng đất, đỏ bã trầu, sắc trắng ngà, những gam màu trầm ấm, dịu dàng gần với tố chất cơ bản của lụa. Ngay khi học trong trường mỹ thuật, sinh viên chúng tôi rất thấm sự bao trùm của bóng dáng Nguyễn Phan Chánh với những bức tranh lụa được xếp vào hàng kinh điển của nghệ thuật tranh lụa Việt Nam, chúng dường như đã tạo nên một khuôn mẫu, một quy ước cho bảng màu tranh lụa, vì thế mà những thử nghiệm hay thay đổi cũng không dễ dàng chút nào...
Chiều trên đảo Hòn Tre - Lương Xuân Đoàn
Tôi vẽ Chiều trên đảo Hòn Tre trong một mạch cảm xúc mạnh mẽ sau chuyến đi thực tế. Trước, tôi vẫn luôn nghĩ đến một đĩa màu đa dạng hơn cho lụa, từng thử nghiệm với bài tốt nghiệp nhưng không mấy thành công. Ra trường rồi thì được tung tẩy hơn. Tôi gửi bức tranh đi dự Triển lãm toàn quốc năm 1980, không ngờ được 1 trong 10 giải A, tức là được sự chấp thuận lớn trong Hội đồng nghệ thuật do danh họa Trần Văn Cẩn làm chủ tịch. Nếu nhìn vào lịch sử của Mỹ thuật hiện đại Việt Nam, triển lãm năm đó là một dấu mốc hết sức quan trọng bởi nó khởi đầu cho một sự thay đổi lớn của mỹ thuật Việt Nam thời kỳ đổi mới.
* Như ông vừa nói thì những bảng màu kinh điển của tranh lụa kể từ thời Nguyễn Phan Chánh rất gần với tố chất cơ bản của lụa. Vậy còn với bảng màu tạm gọi là mới của ông thì nó như thế nào?
- Tôi không nghĩ là nó xa cách với tố chất của lụa. Lụa trắng trong, tinh tế, sâu lắng, mềm mại và ấm áp. Bảng màu mới của tôi không làm biến dạng những tố chất ấy.
* Sau thành công với giải A của triển lãm toàn quốc năm đó, hình như ông không tiếp tục với lụa nữa thì phải?
- Nói đúng nhất là tôi tắc với lụa... vì công việc và cuộc sống của tôi thay đổi, tôi không đủ sự tĩnh tâm để vẽ trên lụa nữa. Tôi chuyển sang trạng thái "nghĩ lâu, vẽ nhanh" - trạng thái này không hợp với lụa nên tôi không cố.
* Nghĩa có những nguyên tắc riêng khi làm tranh lụa?
- Thứ nhất, khi vẽ lụa, họa sĩ không thể che giấu được những hạn chế về hình và sắc hay sự cẩu thả, sơ sài về kỹ thuật - thứ mà sơn dầu hay thậm chí sơn mài có thể giúp phần nào nhờ vào việc tạo nên những ấn tượng bề mặt, tỉ dụ như bảng hòa sắc phong phú, việc chồng lớp màu, đắp nổi, thêm những “phụ gia” trên tranh…. Với lụa, tất cả chỉ có trên một bề mặt phẳng mà thôi; lụa là nơi mà tài năng, sự điêu luyện nghề nghiệp hoặc hạn chế của họa sĩ được bộc lộ rõ ràng nhất. Thứ hai, khi vẽ lụa, họa sĩ rất cần phải có sự nhẹ nhõm, thanh thản, tĩnh tâm thực sự từ tâm hồn đến cảm xúc. Thứ nữa, lụa hoàn toàn có thể đáp ứng được mọi ngôn ngữ hội họa hiện đại, từ hiện thực đến biểu hiện, trừu tượng, lập thể, siêu thực; tôi biết có họa sĩ đã thử nghiệm những xu hướng trên với lụa. Chỉ có điều, với không gian trên mặt lụa trong, nơi họa sĩ bộc lộ mọi tài năng hoặc hạn chế nên việc lựa chọn ngôn ngữ hội họa là hết sức quan trọng, nếu chỉ là hình thức thuần túy thì dễ thất bại...
* Là người đi và quan sát nhiều công việc của người trong giới mỹ thuật, ông có thể đưa ra một số nhận xét về hiện tình của tranh lụa hiện nay?
- Tôi cũng nghĩ là lụa và sơn mài đang rơi vào thời đoạn bế tắc trong việc tìm kiếm sự thay đổi của ngôn ngữ mới trên chất liệu truyền thống. Đặc biệt với lụa, thế hệ đi chúng tôi chưa tạo ra được những cú hích về mặt nghề nghiệp để kích thích thế hệ trẻ đến với lụa, như là những thành công trong thay đổi về bảng màu, ngôn ngữ thể hiện. Đồng thời, kinh tế thị trường là một áp lực quá mạnh mẽ, tranh lụa không vượt khỏi dòng tranh thương mại cầm cự hạng ngày ở các gallery…
* Những lo ngại về sự cáo chung của tranh lụa phải chăng là có cơ sở, thưa ông?
- Tôi không khẳng định hay phủ định câu hỏi này, bởi tôi vẫn nghĩ rằng, đây đang trong giai đoạn quá độ, có thể kéo dài đến chừng năm 2020… Tranh lụa chưa có hồi kết đâu và tôi vẫn đang hi vọng về sự biến chuyển lạc quan của nó. Riêng cá nhân tôi, tôi vẫn đang chờ để đến thời điểm có thể trở lại vẽ tranh lụa, hay nói cách khác là như chờ cái duyên trở lại với tranh lụa vậy.
Ngôi sao Hollywood Tom Cruise (62 tuổi) vừa xuất hiện tại Tokyo để quảng bá cho phần mới nhất Mission: Impossible – The Final Reckoning trong serie phim ăn khách này - dự kiến ra mắt ngày 23/5.
Ban Tổ chức Giải chạy đêm TP.HCM Eximbank lần thứ 4 – Ho Chi Minh City Night Run Eximbank 2025 đã công bố về sự kiện thể thao – văn hóa quy mô, mang ý nghĩa đặc biệt trong không khí kỷ niệm 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Trận đấu giữa đội tuyển futsal nữ Việt Nam và Philippines sẽ diễn ra vào lúc 10h00 ngày 9/5 (giờ Việt Nam). Nếu giành chiến thắng, thầy trò HLV Nguyễn Đình Hoàng sẽ tiến gần hơn tới mục tiêu vượt qua vòng bảng tại VCK futsal nữ châu Á 2025.
Sự kiện thường niên "Những ngày Văn học châu Âu" đã trở lại Hà Nội, gồm một loạt hoạt động dành cho công chúng yêu văn chương. Với chủ đề văn học di dân, chuỗi chương trình mang đến những câu chuyện và góc nhìn của các cây viết gốc Việt nổi bật của nền văn chương châu Âu đương đại.
Thông tin từ Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, đơn vị đang tiến hành rà soát, lập danh sách phụ nữ sinh đủ hai con dưới 35 tuổi để tiến hành hỗ trợ 3 triệu đồng/người theo Nghị quyết số 40/2024/NQ-HĐND ngày 11/12/2024 của Hội đồng nhân dân Thành phố.
Những năm gần đây, công tác đăng ký tuyển sinh đầu cấp cũng như đăng ký tham dự các kỳ thi tuyển đều được thực hiện bằng hình thức trực tuyến nhằm tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh và cả nhà trường.
Với Hà Giang - nơi có 19 dân tộc cùng sinh sống, văn hóa chính là gốc rễ, bản sắc không thể hòa lẫn. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là nhiệm vụ, giải pháp để phát triển du lịch xanh gắn với sinh kế bền vững và niềm tự hào của cộng đồng.
XSMB 8/5: Kết quả Xổ số miền Bắc hôm nay thứ Năm ngày 8/5/2025 quay thưởng lúc 18h10 được trực tiếp cập nhật nhanh nhất, chính xác nhất trên Thethaovanhoa.vn.
Ngày 8/5/2025, Trường Đại học Y tế Công cộng và Quỹ VinFuture công bố hợp tác triển khai "Chương trình can thiệp về phòng chống và kiểm soát thuốc lá điện tử tại các trường trung học cơ sở ở các thành phố lớn tại Việt Nam".
XSMN 9/5: Xổ số miền Nam ngày 9/5/2025 gồm các tỉnh Vĩnh Long, Bình Dương và Trà Vinh. Theo dõi kết quả XSMN hôm nay thứ Sáu ngày 9/5 trên Thethaovanhoa.vn.
Sáng 8/5, nhân dịp Singapore tổ chức thành công cuộc bầu cử Quốc hội lần thứ 14 với chiến thắng thuộc về Đảng Hành động Nhân dân (PAP), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã điện đàm với Tổng thư ký PAP, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong.
Trước thông tin một số khách sạn tại Hà Nội "cháy phòng" trong dịp lễ Quốc khánh 2/9 tới, Sở Du lịch Hà Nội khẳng định thành phố hoàn toàn đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lưu trú của du khách trong kỳ nghỉ lễ này.
Thể thao truyền thống là một bộ phận quan trọng trong nền văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam và có sức ảnh hưởng nhất định trong đời sống tinh thần của nhân dân ta, gắn liền với cuộc sống lao động và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta từ ngàn xưa đến nay.
Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Lễ Khánh thành Phòng Lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh với ngành Dầu khí Việt Nam – Azerbaijan tại Trường Đại học Dầu mỏ và Công nghiệp Quốc gia Azerbaijan, ở thủ đô Baku.
Sự quan tâm của khán giả là minh chứng rõ ràng nhất trước những nỗ lực và tinh thần làm việc nghiêm túc của đạo diễn Lý Hải cùng đội ngũ làm phim Lật mặt 8: Vòng tay nắng.
Không chỉ ra mắt bộ sản phẩm hoàn toàn mới với sự đồng hành của “công chúa Kpop” Jang Won Young, MALTO còn xuất hiện cùng diện mạo đậm chất teen, truyền tải tinh thần Shake It Off cổ vũ giới trẻ thêm tự tin đương đầu với những khó khăn trên con đường trưởng thành.
Ứng dụng công nghệ số trên không gian mạng internet, anh Nguyễn Khắc Duy (sinh năm 1990), Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh tỉnh Khánh Hòa đã tạo nên nhiều hình ảnh, clip về văn hóa và lịch sử của đất nước nói chung và vùng đất "rừng trầm, biển yến" nói riêng.